تبلیغات
فصلی تازه - گیاه دارویی بومادران Achillea millefolium
اطلاعیه ها
گیاه دارویی بومادران Achillea millefolium
تاریخ ایجاد مطلب : چهارشنبه 20 بهمن 1389.:نویسنده: حسین


بومادران 
Achillea millefolium
خانواده:کلاه پریانCompositae   

معرفی بومادران
• گیاه بومادران از زمانهای بسیار قدیم به واسطه ی خواص درمانی اش از شهرت و اعتبار بالایی برخوردار بوده ....

به ادامه مطلب مراجعه نمائید.

بومادران 
Achillea millefolium
خانواده:کلاه پریانCompositae   

معرفی بومادران
• گیاه بومادران از زمانهای بسیار قدیم به واسطه ی خواص درمانی اش از شهرت و اعتبار بالایی برخوردار بوده
•  چینیان باستان، شاخه های بومادران را در هنگام تفأل و پیشگویی با کتاب فالگیری به نام یی چینگ، در اطراف می پراکنده اند و عنوان «ساقه ی پیشگو» را به آن داده اند
• . یونانیان در طول جنگها از خواص درمانی این گیاه استفاده می کرده اند. بر اساس بعضی از منابع معتبر، این گیاه به نام آشیل نیز معروف است، زیرا قهرمان بزرگ یونان، آشیل، این گیاه را برای شفای زخمهای سربازان خود در میدان جنگ به کار می برده است. بیشتر خواص درمانی این گیاه توسط یک گیاه پزشک به نام آچیلس کشف شد. نام علمی این گیاه، میلفولیوم، به معنی هزار برگ است که به شاخه های پر برگ بومادران اشاره دارد
• مردم روستاهای انگلیس این گیاه را با نامهای زخم بند سرباز و علف بخار می شناسند که گواهی بر شفابخشی و التیام زخم گیاه می باشد
نام دیگر این گیاه خون دماغ میباشد که دلیل این نامگذاری استفاده از آن برای بند آوردن خونریزی دماغ بوده است. روستاییان برگهای تازه ی بومادران را در سوراخهای بینی فرو می کرده و خونریزی را بند می آورده اند
• سرخپوستها همچنین از دم کرده ی این گیاه برای درمان بسیاری از بیماریها از جمله خونریزی، تب و غیره استفاده می کرده اند.


خواص دارویی بومادران
• درمان مشکلات سیستم تنفسی،ضد حساسیت، قابض مخاط، ضد احتقان، خلط آور
•  عصاره روغنی (حاصل عصاره گیری از گل): ضد التهاب و ضد اسپاسم، مرطوب کننده پوست، پاک کننده آرایشی، ضد شوره سر، محرک رشد مو، التیام دهنده موضعی ( کاربرد در ساخت شامپوها )
• برگ :محرک انعقاد خون، التیام دهنده زخم و جراحات،جویدن برگ تازة آن برای دندان درد توصیه    می شود.
• بخش های هوایی :درمان مشکلات سیستم گوارشی ، آرام بخش دردهای معدی ، محرک گوارشی، مقوی معده، ضد نفخ، ملین، صفرا آور، برطرف کننده بی اشتهایی ، رفع کننده بواسیر,
•  درمان مشکلات سیستم ادراری- تناسلی : ضد عفونی کننده مجاری ادراری، ادرار آور، قاعده آور، منظم کننده قاعدگی، کاهش دهنده خونروی ماهیانه و کاهش درد
•  درمان مشکلات سیستم قلبی-عروقی: محرک گردش خون، شل کننده عروق محیطی، کاهنده پر فشاری خون،، تقویت کننده رگ های واریسی,معرق و تب بر، ضد ویروس، ضد باکتری، ضد کرم، پشه کش، حشره کش ، شستشو دهنده و ضد عفونی کننده، درمان اگزما و سایر مشکلات پوستی، ضد درد و مسکن

 

 


مشخصات گیاه
• بومادران گیاهی است علفی, چند ساله و ارتفاع گیاه بسته به شرایط اقلیمی محل رویش بین 90-15 سانتیمتر متغیر است
• گیاه دارای ریشه ای نازک و مستقیم است که از انشعابهای ظریف وفراوانی برخوردار است.از ناحیه فوقانی ریشه ساقه های متعدد استوانه ای شکل خارج می شوند
• ساقه بومادران ساده و ایستاده است که در بخش فوقانی منشعب می شود.
• برگها بدون دمبرگ , پوشیده از کرک , نیزه ای شکل یا خطی و کم و بیش طویل دارای 4-2 بریدگی, رویهم خوابیده  می باشند و روی ساقه بصورت متناوب قرار دارند.اطراف برگها دندانه های ظریفی وجود دارد که شباهت زیادی به دندانه های شانه دارد وبدلیل دارا بودن تقسیمات بسیار ریز آن را هزار برگ می نامند.دو طرف برگ حجره های مخصوص حاوی اسانس وجود دارد.
• دارای دو نوع گل می باشند ,یکی زبانه ای و سفید رنگ و دیگری لوله ای و واقع در ناحیه وسط می باشد.گلها ی کناری آن تحت اثر شرایط مختلف محیط زندگی ممکن است به رنگ مایل به ارغوانی نیز درآید. تعداد گلچه های زبانه ای به 5 عدد می رسد و به شکل کلاهی روی گل قرار گرفته اند.
• میوه, طویل و به شکل تخم مرغ وارونه است وزن هزار دانه آن 0.13 گرم می باشد.تمام اندام گیاه دارای بوی نافذ و تلخ مزه است.
• زمان گلدهی: اولین گلها اواخر بهار(خرداد) ظاهر می شوند و گلدهی تا فصل پائیز ادامه می یابد.

نحوه استفاده
پیکررویشی ( گل ها، ساقه ها و برگ ها ی جوان )
اسانس (تقطیر با آب وبخار)
ترکیبات اسانس بومادران
• آکیلئین
• کامازولن
نیازهای اکولوژیکی
• بومادران علف هرز مزارع است این گیاه در مراتع تا ارتفاع 2700 متری، در کناره خاکریزها و حاشیه جاده ها و زمینهای بایر یافت می شود و دردشتها, زمینهای مرطوب و دامنه های بعضی از نواحی کوهستانی مرکز وجنوب اروپا , شمال آفریقا و شرق آسیا ازجمله ایران و بالاخره تا ارتفاعات 2100 متری به حالت خودرومیروید.
• انتشار جغرافیایی:دماوند,آذربایجان و ارتفاعات البرز, رامسر , ارومیه, تبریز
• بومادران در طول رویش به شرایط اقلیمی خاصی نیاز ندارد و تقریباً در هر اقلیمی رشد     می کند.
•  خاکهای سبک شنی برای کشت این گیاه مناسب می باشند.
•  گیاهی است روز بلند که مناسب ترین دما برای رشد و گل دهی آن 26-18 درجه سانتی گراد است. بنابراین در مناطق گرم و آفتابی بهتر رشد می کند.
•  PH مورد نیاز گیاه 7/6-6 است.
• دوره آبیاری این گیاه: 10-5 روز و بستگی به اقلیم مورد نظر دارد.

تناوب کشت
• بومادران 5-4 سال در یک زمین باقی می ماند از این رو زمینهایی که در آن بومادران کشت می شود باید فاقد علفهای هرز چند ساله باشد.
• گیاهانی که دوره رویشی کوتاهی دارند برای تناوب کشت با بومادران مناسبند زیرا پس از برداشت آنها زمان کافی برای آماده ساختن زمین وجود خواهد داشت
مواد وعناصر مورد نیاز
• قبل از کشت باید خاک را آزمایش کرد
• تناسب مقدار عناصر اصلی نظیر ازت,فسفر و پتاس نقش عمده ای در افزایش پیکر رویشی گیاه و همچنین افزایش اسانس آنها دارد. تحقیقات نشان می دهد که وجود مقادیر متوسط ازت ,فسفر و پتاس سبب افزایش عملکرد (اعم از پیکر رویشی و اسانس) به مقدار صد در صد خواهد شد
• به زمینهای تهی از مواد غذایی در فصل پاییز20تا30 تن در هکتار کود دامی کاملا پوسیده اضاف می کنیم
• در بهار قبل از کشت گیاه50تا80کیلوگرم کود اکسید فسفر واکسید پتاس و40تا60کیلوگرم کودازت به زمین می دهیم
• از سال دوم همه ساله30تا50 کیلوگرم در هکتارکود ازت به زمین می دهیم


تاریخ و فواصل کاشت
• زمان مناسب برای کاشت مستقیم اواخر تابستان – اوایل پاییز می باشد.در این روش بذور در ردیفهایی به فواصل 50-40 سانتیمتر در زمین اصلی کشت می شوند. برای هر هکتار زمین به 3-2 کیلوگرم بذر نیاز است.
• زمان مناسب برای کشت غیر مستقیم اوایل بهار است. برای این کار بذور در ردیفهایی به فاصله 20-5 سانتیمتر در خزانه هوای آزاد کشت می شوند. سپس نشاءها در زمین اصلی در ردیفهایی به فاصله 60 سانتیمتر و فاصله دو بوته در طول ردیف 30-25 سانتیمتر کشت می شوند.
• پائیز زمان مناسبی برای تکثیر رویشی بومادران می باشد. در این روش بوته ها در ردیفهایی به فاصله 60 سانتیمتر کشت می شوند. فاصله دو بوته از یکدیگر 30-25 سانتیمتر مناسب
می باشد
روش کاشت

• کشت و تکثیر بومادران به وسیله بذر و به شکل رویشی (تقسیم بوته) انجام می گیرد.تکثیر توسط بذر به دو روش مستقیم و غیر مستقیم صورت می گیرد.
• کشت مستقیم:
• بذور بصورت ردیفی در زمین اصلی که بستر آن برای کشت بومادران کاملاً آماده شده است کشت می شوند.
• کشت غیر مستقیم:
• بذور را درزمان مناسب در خزانه هوای آزاد کشت می کنند عمق بذر در موقع کاشت نباید بیشتر از5/ سانتیمتر باشد. پس از آبیاری مناسب و وجین علفهای هرز سطح خزانه , اوایل پائیز می توان نشاءها را به زمین اصلی منتقل کرد.
• تکثیر رویشی:
• ازدیاد رویشی بومادران از راه تقسیم بوته انجام می گیرد. گیاهان 5-4 ساله را در فصل پاییز خارج کرده و سپس هر گیاهی را به 4-2 بوته تقسیم و در زمین مورد نظر کشت می کنند


مراقبت ونگهداری
• رشد اولیه بومادران بسیار کند است. از این رو مبارزه مکانیکی و شیمیایی با علف های هرز لازم است. در سال اول رویش می توان از علف کش کرب Kerb به مقدار 4 کیلو گرم در هکتار استفاده کرد.
• آفات در طول رویش بومادران صدمات زیادی به محصول وارد می کنند. سنهای لکه دار با مکیدن شیره گیاه  باعث ضعیف شدن گیاهان می گردند.لارو نوعی پروانه از ریشه این گیاه تغذیه می کند که در صورت پیشروی و عدم مبارزه با آنها صدمات زیادی به محصول وارد خواهند کرد. با استفاده  از یخ آب زمستانه می توان تا حدودی این آفت را کنترل کرد
• آبیاری منظم


برداشت
• در صورتی که گیاهان به صورت غیر مستقیم کشت و در فصل پائیز به زمین اصلی منتقل شده باشند ,یک سال پس از کشت (از سال دوم) به گل می نشینند و می توان محصول را برداشت کرد. چنانچه گیاهان به طور مستقیم کشت شده باشند محصول از سال سوم قابل برداشت خواهد بود.
• چون گیاهان در مرحله گلدهی از بیشترین مقدار ماده موثره برخوردارند این مرحله زمان مناسبی برای برداشت گلها و پیکر رویشی (ساقه ها و شاخه های جوان) بومادران است. هنگام جمع آوری گلها باید آنها را به همراه دمگل به طول 4-3 سانتیمتر برداشت کرد.
• اندامهای برداشت شده را می توان در سایه یا با استفاده از خشک کنهای الکتریکی در دمای 40-30 درجه سانتی گراد خشک نمود.غفلت در خشک کردن اندامها سبب تغیییر رنگ گلها و پیکر رویشی گیاهان و در نتیجه سبب کاهش شدید مقدار ماده موثره بومادران می شود.
• عملکرد پیکر رویشی متفاوت است و بستگی به شرایط اقلیمی محل رویش گیاه دارد.از سال دوم رویش مقدار پیکر رویشی خشک شده بین 4-1 تن درهکتار است.نسبت پیکر رویشی تازه به خشک 6 به 1 می باشد

 

 




موضوع: گیاهان دارویی , 
برچسب: Achillea millefolium ,  بومادران ,  گیاه دارویی بومادران Achillea millefolium , 
نظرات ()